Kara dla PKO BP za klauzule abuzywne w limitach odnawialnych. Jak odzyskać pieniądze?

Kara dla PKO BP, którą nałożył Prezes UOKIК w decyzji nr DOZIK-1/2026 z dnia 23 stycznia 2026 r., wywołała poruszenie w sektorze bankowym. Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. została ukarana rekordową kwotą niemal 80 milionów złotych.

Powód? Stosowanie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w aneksach do umów o limity odnawialne
w rachunkach płatniczych. Dla kredytobiorców ta decyzja to zielone światło do walki o zwrot nadpłaconych środków. Sprawdź, czy Twoja umowa zawierała nieuczciwe zapisy i co możesz teraz zrobić.

Klauzule abuzywne w PKO BP – co dokładnie zakwestionował Urząd?

Prezes UOKiK uznał za niedozwolone konkretne postanowienia stosowane we wzorcach aneksów (m.in. „Aneks do umowy kredytu
w rachunku płatniczym”). Bank stosował mechanizmy, które dawały mu niemal nieograniczoną możliwość kształtowania wysokości oprocentowania, pozbawiając konsumentów jakiejkolwiek przewidywalności kosztów.

1. Mechanizm „trzykrotności” zmiany stóp

Bank zapisał w umowach, że w przypadku zmiany stóp procentowych NBP lub wskaźnika WIBOR o określoną wartość (np. 0,25 p.p.), ma prawo zmienić oprocentowanie limitu w zakresie:

„(…) od 0,25 punktu procentowego do trzykrotności wartości, o którą została zmieniona określona stopa procentowa”.

Dlaczego to jest nieuczciwe? Taki zapis pozwalał bankowi na arbitralne kształtowanie jego zysków. Jeśli stopy wzrosły o 1%, bank mógł podnieść oprocentowanie kredytu aż o 3%, nie tłumacząc, dlaczego wybrał maksymalną stawkę.

2. Brak obowiązku obniżania oprocentowania

W umowach widniał zapis, że Bank:

„jest uprawniony do podwyższania albo obniżania oprocentowania”.

Pozornie brzmi to neutralnie, ale diabeł tkwi w szczegółach. Słowo „uprawniony” zamiast „zobowiązany” oznacza, że bank mógł (ale nie musiał) dokonać zmiany. W efekcie, gdy stopy rynkowe spadały, bank mógł nie obniżyć kosztu kredytu klientowi, zachowując wyższą marżę dla siebie.

3. Półroczna zwłoka i „dobre obyczaje”

Kolejny zakwestionowany zapis brzmiał:

„zmiana oprocentowania może nastąpić w terminie 6 miesięcy od zaistnienia okoliczności (…) przestrzegając zasad dobrej praktyki bankowej oraz dobrych obyczajów”.

Dla UOKiK termin 6 miesięcy jest rażąco długi i pozwala bankowi na manipulowanie momentem zmiany tak, aby zawsze wychodził na tym „na plus”. Z kolei odwołanie do „dobrych obyczajów” uznano za zbyt ogólne – klient nie ma żadnej możliwości sprawdzenia, czy bank wyliczył oprocentowanie zgodnie z zasadami, czy po prostu maksymalizował zysk.

Skutek: umowa nie wiąże w tym zakresie

Zgodnie z polskim i europejskim prawem (dyrektywa 93/13), klauzula abuzywna jest bezskuteczna od momentu zawarcia umowy. Oznacza to, że:

• Zakwestionowane postanowienia traktuje się tak, jakby nigdy nie istniały.
• Bank nie miał prawa podnieść oprocentowania na ich podstawie.

Jeśli bank pobierał odsetki wyliczone w oparciu o te wadliwe zapisy, są to świadczenia nienależne, które podlegają zwrotowi.

Jak odzyskać nadpłacone odsetki od limitu w ROR?

Nasuwa się tu pytanie: „Skoro UOKiK nałożył karę, to czy pieniądze wrócą na moje konto automatycznie?”. Niestety nie. Kara 79,3 mln zł trafia do budżetu państwa. Aby odzyskać własne pieniądze, musisz podjąć działanie.

1. Krok 1: Analiza aneksu do umowy – Sprawdź, czy w Twojej umowie o limit odnawialny (lub aneksie podwyższającym limit) znajdują się zapisy o „trzykrotności zmiany stóp” lub „uprawnieniu banku do zmiany”. Nasza kancelaria oferuje bezpłatną analizę umów PKO BP pod kątem klauzul niedozwolonych.
2. Krok 2: Reklamacja do banku – Pierwszym krokiem formalnym jest wezwanie banku do zwrotu nienależnie pobranych odsetek. W piśmie tym należy powołać się na decyzję UOKiK nr DOZIK-1/2026.
3. Krok 3: Droga sądowa – Jeśli bank odrzuci reklamację, pozostaje droga sądowa. Decyzja UOKiK stanowi solidne wsparcie argumentacyjne dla Twojego powództwa.

Czy warto walczyć z bankiem?

Limity odnawialne to często produkty wieloletnie. Przez lata stosowania nieprawidłowego oprocentowania, kwota nadpłaty może wynosić od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych, zależnie od wysokości limitu.

Masz limit odnawialny w PKO BP? Skontaktuj się z naszą kancelarią – sprawdzimy Twoją umowę i pomożemy Ci odzyskać nadpłacone odsetki.