Wielu kredytobiorców, którzy przed laty zdecydowali się na „przewalutowanie” swojego kredytu złotowego na frankowy za pomocą aneksu, żyło w przekonaniu, że ich sytuacja prawna jest trudniejsza niż osób posiadających „pierwotne” umowy frankowe. Często uznawano, że wadliwość aneksu może co najwyżej przywrócić kredyt do wersji złotowej.
Najnowsze postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2025 r. (sygn. akt I CSK 2848/24) zmienia ten stan rzeczy. To dobra wiadomość dla każdego, kto podpisał aneks indeksujący kredyt do waluty obcej: teraz otwiera się realna droga do całkowitego unieważnienia umowy i odzyskania wolności finansowej.
Dlaczego aneks nie chroni banku przed nieważnością umowy?
W omawianej sprawie bank stał na stanowisku, że nawet jeśli aneks wprowadzający mechanizm indeksacji był wadliwy, to po jego usunięciu kredytobiorca powinien wrócić do spłaty pierwotnego kredytu w złotówkach. Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu odrzucił tę argumentację, wskazując na niezwykle istotny mechanizm prawny – nowację zobowiązania.
Zgodnie z art. 506 § 1 k.c., jeżeli strony zawierają aneks, który w sposób istotny zmienia zasady umowy (np. zmienia walutę kredytu z PLN na CHF), dochodzi do tzw. odnowienia. Oznacza to, że:
- Stare zobowiązanie (kredyt w PLN) wygasło.
- Powstało nowe zobowiązanie (kredyt indeksowany/waloryzowany).
To kluczowa korzyść dla kredytobiorcy. Skoro stare zobowiązanie przestało istnieć, bank nie może domagać się powrotu do niego w momencie, gdy obecna umowa okazuje się nieuczciwa.
Pełna nieważność umowy przekształconej aneksem – co to oznacza dla Ciebie?
Sąd Najwyższy w postanowieniu I CSK 2848/24 potwierdził, że konsekwencją abuzywności (niedozwolonego charakteru) klauzul kursowych wprowadzonych w aneksie jest nieważność umowy kredytu w całości.
Dla kredytobiorcy oznacza to szereg wymiernych korzyści:
- Koniec z toksycznym długiem: Po unieważnieniu umowy przestajesz być dłużnikiem banku.
- Odzyskanie nadpłaconych środków: Możesz żądać zwrotu wszyskich nienależnie uiszconych środków, które przekazałeś bankowi od momentu zawarcia umowy.
- Czysta hipoteka: Unieważnienie umowy jest podstawą do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej Twojej nieruchomości.
Mechanizm indeksacji jako klauzula niedozwolona
Sąd Najwyższy przypomniał, że banki nie mogą w sposób jednostronny i arbitralny ustalać kursów walut w swoich tabelach. Jeśli aneks przewidywał przeliczanie rat według kursu ustalanego przez bank bez jasnych i obiektywnych kryteriów, mamy do czynienia z naruszeniem interesów konsumenta.
Takie postanowienia są bezskuteczne, a ponieważ po ich usunięciu umowa nie może być dalej wykonywana – musi ona upaść w całości.
Korzyści płynące z postanowienia I CSK 2848/24
Analizowane postanowienie dostarcza kredytobiorcom silnych argumentów w sporach sądowych. Najważniejsze aspekty to:
- Pewność prawna: Potwierdzenie, że bank nie może „reanimować” starego kredytu w PLN, aby uniknąć skutków unieważnienia.
- Linia orzecznicza: Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), co stabilizuje sytuację prawną Frankowiczów.
- Brak znaczenia postawy banku: Sąd podkreślił, że nieistotne jest, czy bank faktycznie stosował kursy rynkowe – liczy się sam fakt, że treść aneksu dawała mu możliwość ich dowolnego kształtowania.
Jak sprawdzić, czy Twój aneks kwalifikuje się do unieważnienia?
Każdy przypadek wymaga rzetelnej analizy dokumentacji, jednak postanowienie Sądu Najwyższego daje jasny sygnał: umowy „przewalutowane” aneksem są tak samo podatne na unieważnienie, jak te pierwotnie zawarte we frankach.
Jeśli Twój aneks zawiera zapisy o spłacie rat według kursu z tabeli kursowej banku lub nie precyzuje, w jaki sposób bank wylicza kurs waluty, masz szansę na wygranie sporu sądowego z bankiem.
Podejmij krok w stronę wolności finansowej
Obecne orzecznictwo Sądu Najwyższego jest wyjątkowo korzystne dla konsumentów. Rezygnacja z walki o swoje prawa w obliczu tak jasnych wytycznych sądowych może oznaczać dalsze płacenie nienależnych bankowi kwot.
Chcesz dowiedzieć się, ile możesz zyskać na unieważnieniu swojej umowy przekształconej aneksem?
Skorzystaj z profesjonalnej analizy prawnej, która pozwoli precyzyjnie wyliczyć Twoje roszczenia i przygotować skuteczną strategię procesową. Skontaktuj się z naszą kancelarią już dziś i sprawdź, jak możemy pomóc Ci uwolnić się od kredytu raz na zawsze.
